Zmorą wszystkich list dyskusyjnych są kandydaci na nowych, wspaniałych kolegów, którzy nie do końca znają zasady funkcjonowania list dyskusyjnych. Dotyczy to oczywiście także wszystkich for modelarskich. Dla wszystkich, którzy chcą rozpocząć swoją przygodę z samolotami zdalnie sterowanymi  i listą dyskusyjną pl.rec.modelarstwo napisałem ten króciutki przewodnik, zamiast wysyłać to trzydziesty raz na grupę.

Grupa dyskusyjna

Zasady obowiązujące na grupach dyskusyjnych (usenet) opisuje netykieta, czyli zbiór zasad ułatwiające wspólną wymianę myśli i wrażeń. Stosowanie się do zasad netykiety ułatwia życie wszystkim użytkownikom grupy i świadczy o dobrym wychowaniu.
Każda grupa istnieje już jakiś czas i wiele zagadnień było już na niej wielokrotnie roztrząsanych. Nie warto po raz kolejny zawracać ludziom głowy. Zanim zadasz pytanie z gatunku podstawowych "jaki model na początek", "jaka aparatura", "jaki silnik" należy zapoznać się z archiwum grupy  i wybierając opcję przeszukuj tylko grupę pl.rec.modelarstwo przeszukaj archiwum grupy pod kątem nurtujących cię pytań. Na wiele pytań znajdziesz odpowiedzi używając wyszukiwarki, pozwalającej dotrzeć do wielu stron stworzonych przez innych modelarzy, którzy opisali swoje doświadczenia. A przed debiutem na grupie warto ją przez jakiś czas poczytać i zorientować się w panujących na niej zwyczajach.
Na życzliwe potraktowanie mogą liczyć zwykle posty, których autor włożył nieco właśnie pracy w zapoznanie się z problemem. Im bardziej szczegółowe pytanie, tym większa szansa na odpowiedź. Jeżeli zadasz zupełnie beznadziejne pytanie, możesz się liczyć z propozycją obejrzenia takiego obrazka.
No i jeżeli przychodzisz gdzieś pierwszy raz, to wypada się przedstawić?
Jeżeli swoją przygodę z internetowym modelarstwem zaczynasz od forum dyskusyjnego, starannie poszukja opisu zasad panujących na danym forum. Jeżeli szukasz odpowiedzi na konkretne odpowiedzi, użyj opcji "wyszukaj", która jest dostępna na prawie każdym forum. Ponieważ każde forum jest zwykle podzielone tematycznie, powinieneś dosyć szybko wyszukać interesujące cię tematy.

Moim zdaniem najważniejsze fora modelarskie w Polsce to Forum Polskiej Witryny Modelarskiej i Wirtualny Klub Modelarski Alexa Barszczewskiego. Na obu można znaleźć wiele interesujących informacji i zadać nurtujące nas pytania. WKM jest może bardziej ukierunkowany na osoby początkujące. Jest także kopalnią wiedzy o przeróbkach silników z CD i streamerów na potrzeby modelarskie.

Podstawy RC

Budowa i pilotaż zdalne sterowanych modeli wymaga nieco wiedzy i doświadczenia. Nie ma lekko, trochę trzeba popracować i pogłówkować. Na samym początku proponuję zapoznać się z tekstem Andrzeja Grodeckiego przeznaczonym dla zupełnie początkujących. Kolejny tekst tego autora to opis dotyczący elektroniki w  zastosowaniach RC.

Uzbrojeni w tę wiedzę, ze spokojem możemy przeczytać doskonały cykl artykułów Jarka Hajduka poświęcony wyborowi pierwszego modelu. Jeżeli waszym marzeniem jest latanie zdalnie sterowanymi modelami śmigłowców, to przeczytajcie inny tekst Jarka, żeby zrozumieć czemu nie jest to w tej chwili wyzwanie dla was ;-)

Teraz możemy spokojnie zapoznać się z ofertą rynkową. Proponuję zacząć od mojej strony "kojot na zakupach"

Warto starannie przeczytać opisy modeli, aparatur, serw, ładowarek. Dzięki temu będziesz wiedzieć czego można oczekiwać od poszczególnych urządzeń. A oczywiście prawie wszystko można znaleźć na najważniejszej ze stron - Polskiej Witrynie Modelarskiej (porady, recenzje, adresy sklepów, plany, linki).

Wybór aparatury

Wybór aparatury jest zwykle największym stresem dla początkujących. W tym miejscu pozwolę sobie zacytować post Romana Białoskórskiego z 2 sierpnia 2003:

"Ktoś powiedział, ze najtrudniejsze jest dla dziecka dokonać wyboru pomiędzy tym a tamtym. Każdy zaczynający przygodę z RC jest takim dzieckiem. Wcale się nie dziwię pytaniom i niepewności. Starsi modelarze mają w większości taką oto odpowiedź:

Pewnie działające 4 podstawowe kanały . Lotki ,ster wysokości, ster kierunku ,regulacja obrotów silnika (w szybowcach ten kanał obsługuje hamulce ). W szkolnych modelach szybowców, ten kanał jest najczęściej nie używany .Nic więcej !

• dodam do tego rewersy i oraz V mix i dual rate na lotki, wysokość i kierunek.

• delta mix niekoniecznie

• regulacja zakresu wychyleń (travel adjustment) mile widziana

• pamięć na 2- 3 modele mocno pomocna ale nie konieczna.

• Warto wiedzieć jakiej jakości są komponenty a głównie potencjometry oraz
  gniazdo anteny nadajnika o czym ostatnio pisali koledzy

Jeśli jest to osoba początkująca to nie jest nadmiernie skłonna do zakupu kilku kompletów odbiorników i serwomechanizmów. Chyba jednak uwaga powinna być skoncentrowana na pilotażu, a nie opanowywaniu gałkologii nadajnika. Na to przyjdzie czas. Kiedy już nadejdzie ,myślący modelarz jest gotowy zarówno mentalnie jaki i .....finansowo.

Temu służą nadajniki przygotowane do rozbudowy przez modelarza . Wraz ze wzrostem umiejętności i potrzeb modelarza rosną możliwości nadajnika poprzez montaż opcjonalnych elementów sterowania. Modele początkujących powinny być maksymalnie proste i  najczęściej są. Ważniejsze jest ustawienie wielkości wychyleń niż 12 mixerów. Modele nie są duże i doszukiwanie się klapolotek czy klap na tym etapie jest tyleż niepotrzebne co i szkodliwe. Naprawdę nie zapominajcie ,ze jest to model latający a nie telefon komórkowy z udziwnionym menu i mnóstwem mało potrzebnych funkcji dla przeciętnego użytkownika.  Graupner MC 10 i MC 12 oraz Futaba F 14 są znakomitym przykładem takich nadajników." Tyle cytatu.

Ze swojej strony dodam, że przez pierwszy rok, dwa a może i trzy 4 kanały w zupełności wystarczają. Nawet komputer w pierwszej aparaturze nie wydaje mi się konieczny. Na tym poziomie raczej nie ma większego znaczenia czy wybierzemy Hiteca, Futabę, Multiplexa, Sanwę czy Graupnera. Żadna z tych firm nie produkuje aparatur istotnie gorszych niż inne. Jeżeli nie jesteśmy bardzo ograniczeni budżetem, proponuję wybrać aparaturę dwudrążkową (będą się wyrabiać dobre nawyki) i wyposażoną w gniazdo trenera, co pozwoli nam skorzystać z symulatora lotu na PC. Jeżeli jesteśmy mocno ograniczeni budżetem, śmiało można wybrać aparaturę trzykanałową, która z reguły jest sporo tańsza, lecz spokojnie wystarcza do szybowców, motoszybowców i konstrukcji depronowych,
Warto się przyjrzeć rynkowi nadajników używanych. używany nadajnik można kupić za rozsądne pieniądze (mechanicznie zwykle są w doskonałym stanie), a dokupić to wyposażenie, które potrzebujemy do naszego pierwszego modelu (serwa i odbiornik). Tą drogą zwykle można zaoszczędzić kilkaset złotych.

PS. jednak ostatnio znów przekonałem się do komputera, kiedy w jednym z modeli miałem ustawione miksery, a na lotnisko zabrałem dwa modele.

Zestawienie aktualnie używanych aparatur i aparaturowy FAQ zrobił Pitlab tutaj. Trochę informacji o zakupie aparatury i poszczególnych komponentów znajdziecie także w "kojot na zakupach".

Jeżeli jesteś elektronikiem

To możesz zaoszczędzić sporo pieniędzy. W sieci znajduje się wiele sprawdzonych schematów dla modelarzy (ładowarki, regulatory, testery, rozładowywarki itp). Doświadczenie innych kolegów uczy, że samodzielne eksperymenty bywają kosztowne, ale dostarczają wiele dodatkowej satysfakcji i często jednak się opłacają. Doskonały serwis dla modelarzy elektroników prowadzi Teoś, który regularnie uzupełnia swoją stronę o nowo wyszperane konstrukcje.

Początki latania

Pierwszym pytaniem na jakie należy sobie odpowiedzieć, to napęd elektryczny czy spalinowy? Generalnie wydaje się, że początki z elektrykami są łatwiejsze choć na pewno nie tańsze. O moich początkach z napędem elektrycznym można przeczytać tutaj. Jeżeli twój wybór padł na napęd elektryczny, to w zależności od zasobności portfela, fantazji i wolnego czasu możesz rozpocząć eksperymenty z depronem - najlepiej od odwiedzin na depronowych stronach Kapera (lub udać się do sklepu i kupić jakiś zestaw Park/Slow Flyera np. firmy GWS lub kultowego TwinStara firmy Multiplex). Śliczny przykład pierwszego depronowca można znaleźć np. tu (model Basic). A dalej to już pójdziesz/polecisz własną drogą, jako doświadczony pilot i kretobójca. Oczywiście możesz rozpocząć także od modeli balsowych. Opisy kilku konstrukcji znajdziesz na moich stronach i stronach innych kolegów z listy.
Jeżeli decydujesz się na model z napędem elektrycznym, z czystym sumieniem polecam ci model Multi 280 opisany w dziale "modelarskie początki". Innym dobrym modelem "na początek" jest Aeronca - model o konstrukcji klasycznej.

Modele spalinowe generalnie wymagają trochę większego lotniska, odrobiny wprawy w obsłudze no i nie są tak czyste jak elektryki. W zamian oferują niezłe osiągi, brak drogich pakietów napędowych, ładowarki, regulatorów, przekładni, pozwalają na łatwy dobór śmigieł. Modele spalinowe wymagają jednak solidniejszej konstrukcji i chyba nie dają takiej możliwości niedrogich eksperymentów z depronem, styropianem i taśmą pakową. W modelach spalinowych na 99% twoim pierwszym modelem będzie jakiś trenerek - górnopłat, skrzydła ze sporym wzniosem i profilem płasko-wypukłym. Na rynku jest sporo takich modeli w cenie od 300 do 600zł i na silniki od 2,5cm3 do 7,5 cm3

Idealnym rozwiązaniem dylematu napęd elektryczny czy spalinowy jest wybór na pierwszy model, zgodnie z sugestiami Jarka Hajduka, ....szybowca. Taki wybór ma całą masę zalet:

- model lata powoli /małe obciążenie powierzchni /, co pozwala na łatwiejsze opanowanie pilotażu
- odpadają koszty napędu /silnik, pakiety napędowe, regulatory, szybkie ładowarki/
- do szkolnego szybowca można z powodzeniem wykorzystać prostą i niedrogą aparaturę 2-3 kanałową
- model można wyposażyć tylko w 2 serwa
- można latać prawie wszędzie, a hol gumowy pozwala na szybkie wyholowanie modelu na prawie 200m /ostatnio widziałem - pyyycha/
- szkolne modele szybowców mają zwykle dosyć atrakcyjną cenę, co w połączeniu z minimalnymi kosztami wyposażenia umożliwia
  najtańsze wejście w świat latających modeli RC
- a potem można szukać termiki, latać na zboczu..... najlepiej sami zobaczcie stronę Piotra Piechowskiego.

Na polskim rynku dominują dwie rodzime firmy produkujące (i eksportujące) szybowce i motoszybowce - ArtHobby i Blejzyk. Modele z ArtHobby są według mnie nieco staranniej wykonane i nieco droższe. Modele firmy Blejzyk są nieco tańsze, trudniej je kupić ale według wielu opinii latają równie dobrze, co modele z ArtHobby. Są to modele z laminatowym kadłubem i płatem z rdzeniem styropianowym pokrytym fornirem. Alternatywą dla nich jest konstrukcja Jarka Hajduka - Jerry 400 (do wykonania na podstawie planów) lub zestawy firmy Swenson. Można też rozważyć nabycie w Niemczech lub w USA (TowerHobbies) zestawu np. GreatPlanes przygotowanego w technologii "interlocking" /poszczególne części składa się trochę jak puzzle, co znakomicie ułatwia precyzyjny montaż modelu/.

Niezależnie od tego, jaki napęd wybierzesz warto poćwiczyć latanie na bezpłatnym symulatorze modelarskim FMS. Kabel do podłączenia aparatury do komputera zapewni ci Pitlab.

Jeżeli mnie lub komuś z kolegów przyjdzie jeszcze coś do głowy, to na pewno ten mini poradnik  będzie uzupełniany. Jeżeli jednak do tej pory nie zrezygnowałeś, to pora na:
- rozpoczęcie budowy modelu,
- pilne śledzenie listy,
- googlowanie - sieć pełna jest wspaniałych miejsc poświęconych modelom latającym RC

powodzenia

* kojot@post.pl